Dopal.org - Forum Dyskusyjne o Używkach i RC
Lisdeksamfetamina - Wersja do druku

+- Dopal.org - Forum Dyskusyjne o Używkach i RC (https://dopal.org)
+-- Dział: Chemicznie (https://dopal.org/forumdisplay.php?fid=25)
+--- Dział: Stymulanty (https://dopal.org/forumdisplay.php?fid=27)
+--- Wątek: Lisdeksamfetamina (/showthread.php?tid=6735)



Lisdeksamfetamina - Bortak42 - 20.05.2026

Nazwy: Lisdeksamfetamina,  L-lizyno-d-amfetamina; (2S)-2,6-diamino-N-[(2S)-1-fenylopropan-2-ylo]heksanamid, N-[(2S)-1-fenylo-2-propanylo]-L-lizynamid i inne

Nazwy handlowe: Vyvanse, Elvanse, Tyv
ense i inne

Wzór sumaryczny: C15H25N3O

Masa molowa: 263,39 g/mol


[Obrazek: Lisdexamfetamine-structure-svg.png]



Lisdeksamfetamina to organiczny związek chemiczny o właściwościach stymulujących, stosowany w leczeniu zespołu nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (ADHD) u dzieci i dorosłych oraz zaburzenia z napadami objadania się u dorosłych. Jest to stymulant i działa pobudzająco. 

Lisdeksamfetamina to stymulant z grupy pochodnych amfetaminy, działający w ośrodkowym układzie nerwowym. Jest to tzw. prolek – w organizmie przekształca się w aktywną dekstroamfetaminę. W Polsce dostępna jest głównie pod nazwą handlową Elvanse. Dekstroamfetamina działa przede wszystkim jako środek uwalniający noradrenalinę i dopaminę (NDRA). W mniejszym stopniu też hamuje wychwyt zwrotny tych neuroprzekaźników, ale przede wszystkim je uwalnia.

Lisdeksamfetamina to lek psychostymulujący wydawany na receptę (często z tzw. „różowym paskiem” – Rpw), stosowany głównie w leczeniu ADHD (zespołu nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi) u dzieci powyżej 6. roku życia, młodzieży oraz dorosłych. W Polsce lek ten występuje pod nazwą handlową Elvanse.

Wskazania i działanie leku:
  • Mechanizm działania: To nieaktywny prolek. Połknięty, wchłania się z przewodu pokarmowego i dopiero w krwinkach czerwonych jest przekształcany w aktywną deksamfetaminę oraz L-lizynę
  • Efekty: Zwiększa stężenie neuroprzekaźników (dopaminy i noradrenaliny) w mózgu. Zmniejsza impulsywność, poprawia koncentrację i zdolność skupienia uwagi.
  • Czas działania: W porównaniu do innych stymulantów, działa łagodniej, dłużej i wolniej się uwalnia, co zmniejsza ryzyko nagłych „skoków” energii i „zjazdów” po ustaniu działania. 

Potencjalne skutki uboczne i przeciwwskazania:
  • Najczęstsze: Zmniejszenie apetytu (co może prowadzić do utraty masy ciała), bezsenność, suchość w ustach, bóle głowy, przyspieszone bicie serca (tachykardia), nerwowość czy wzrost ciśnienia tętniczego.
  • Przeciwwskazania: Choroby układu krążenia, nadciśnienie tętnicze, jaskra, nadczynność tarczycy, ciężkie stany depresyjne czy zaawansowana miażdżyca. 

Lisdeksamfetaminę przyjmuje się doustnie, jej działanie zaczyna się zazwyczaj w ciągu dwóch godzin, a aktywność jej metabolitu utrzymuje się do 14 godzin.

Farmakologicznie, lisdeksamfetamina to nieaktywny prolek, który działa po przekształceniu przez enzymy w erytrocytach do aktywnej, pobudzającej ośrodkowy układ nerwowy (OUN) dekstroamfetaminy oraz L-lizyny (naturalnie występującego aminokwasu).

Konwersja lisdeksamfetaminy do dekstroamfetaminy nie jest zależna od pH przewodu pokarmowego i mało prawdopodobne jest, aby miały na nią wpływ zmiany czasu pasażu żołądkowo-jelitowego.

Lisdeksamfetamina jest stosowana przede wszystkim w leczeniu zespołu nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (ADHD) i zespołu objadania się. W badaniach klinicznych dotyczących stosowania lisdeksamfetaminy w leczeniu ADHD brały głównie udział osoby poniżej 65. roku życia. Według przeglądu systematycznego z 2019 roku lisdeksamfetamina okazała się najskuteczniejszym sposobem leczenia ADHD u dorosłych.

Według American Academy of Sleep Medicine może być stosowana również w leczeniu narkolepsji.

Do głównych (częstość występowania ≥5%) działań niepożądanych lisdeksamfetaminy w krótkoterminowych badaniach klinicznych należały: zmniejszony apetyt, bezsenność, suchość w ustach, utrata masy ciała, drażliwość, ból w górnej części brzucha, nudności, wymioty, biegunka, zaparcia, przyspieszone bicia serca, lęk, zawroty głowy i uczucie nerwowości.

Do rzadkich, ale poważnych skutków ubocznych lisdeksamfetaminy mogą należeć mania, nagła śmierć sercowa (u osób z chorobami serca), psychoza amfetaminowa i zespół serotoninowy.
Jej stosowanie w czasie ciąży może być szkodliwe dla dziecka, a producent nie zaleca jej stosowania w okresie karmienia piersią.

Interakcje:
  • Środki zakwaszające mocz: Leki, suplementy lub pokarmy zakwaszające mocz, takie jak kwas askorbinowy, zwiększają wydalanie dekstroamfetaminy z moczem, skracając w ten sposób okres półtrwania i skuteczność dekstroamfetaminy w organizmie.
  • Środki alkalizujące mocz: Leki, suplementy lub żywność alkalizująca mocz, np. wodorowęglan sodu czy cytrynian magnezu, zmniejszają wydalanie dekstroamfetaminy z moczem, zwiększając w ten sposób okres półtrwania i aktywność dekstroamfetaminy w organizmie.
  • Inhibitory CYP2D6: Hydroksylacja za pośrednictwem enzymu cytochromu P450 CYP2D6 jest główną ścieżką metabolizmu dekstroamfetaminy. Silne inhibitory CYP2D6, takie jak paroksetyna, fluoksetyna, bupropion i duloksetyna, mogą hamować metabolizm dekstroamfetaminy i tym samym zwiększać jej stężenie we krwi, a przez to zwiększać ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego.
  • Inhibitory monoaminooksydazy: Jednoczesne stosowanie inhibitorów MAO i leków pobudzających ośrodkowy układ nerwowy, takich jak lisdeksamfetamina, może wywołać przełom nadciśnieniowy.

Droga podania: doustnie

Dawkowanie:
  • dawka progowa: 10-20 mg
  • lekko: 20-30 mg
  • średnio: 30-60 mg
  • mocno: 60-90 mg
  • bardzo mocno: 90 mg+

Dawkowanie substancji indywidualnie ustala lekarz. Dawkę można stopniowo zwiększać. Maksymalna dawka medyczna to 70 mg.

Czas działania: 10-14 godzin

Rejestracja i preparaty:
Lisdeksamfetaminę zatwierdzono do stosowania w Stanach Zjednoczonych w 2007 r., a w Unii Europejskiej w 2012 r. W 2022 r. był to 69. najczęściej przepisywany lek w Stanach Zjednoczonych, z ponad 9 milionów recept. W Wielkiej Brytanii jest to substancja kontrolowana klasy B, w Australii jest to substancja kontrolowana z Grupy 8, Stanach Zjednoczonych jest to substancja kontrolowana z Grupy II.

Według stanu na 2020 rok lisdeksamfetamina jest sprzedawana pod następującymi nazwami: Aduvanz, Elvanse, Juneve, Samexid, Tyvense, Venvanse i Vyvanse.

Źródła:
https://pl.wikipedia.org/wiki/Lisdeksamfetamina
https://pl.wikipedia.org/wiki/Dekstroamfetamina
https://pl.wikipedia.org/wiki/Lizyna
https://pl.wikipedia.org/wiki/Przegl%C4%85d_systematyczny
https://pl.wikipedia.org/wiki/ADHD
https://pl.wikipedia.org/wiki/Zaburzenie_z_napadami_objadania_si%C4%99
https://pl.wikipedia.org/wiki/AADD
https://pl.wikipedia.org/wiki/Narkolepsja
https://pl.wikipedia.org/wiki/O%C5%9Brodkowy_uk%C5%82ad_nerwowy
https://pl.wikipedia.org/wiki/Stymulanty
https://pl.wikipedia.org/wiki/Erytrocyt
https://pl.wikipedia.org/wiki/Prolek
https://pl.wikipedia.org/wiki/Zwi%C4%85zki_organiczne
https://pl.wikipedia.org/wiki/Skala_pH
https://en.wikipedia.org/wiki/Lisdexamfetamine
https://m.psychonautwiki.org/wiki/Lisdexamfetamine
https://www.doz.pl/leki/w2174-lisdeksamfetamina
https://www.mp.pl/pacjent/leki/subst.html?id=5381
https://leki.pl/z/lisdeksamfetamina/
https://www.gdziepolek.pl/substancje/lisdeksamfetamina
https://bip.aotm.gov.pl/assets/files/zlecenia_mz/2019/039/AW/39_AW_1_4330.8.2019_Elvanse_ADHD_APD_v_1.0.pdf
https://leksykon.com.pl/leksykon-substancji/lisdeksamfetamina/dawkowanie-i-sposob-podawania/
https://www.medicover.pl/leki/elvanse,43089,d,1344

 Lek Elvanse jest dostępny w Polsce w kilku dawkach (20 mg, 30 mg, 50 mg, 70 mg). W Polsce jest to lek dostępny na receptę.


RE: Lisdeksamfetamina - TYTUS - 20.05.2026

Skąd ten to wykopuje Podobno kultowa

A dekstroamfetamina to nie jest przypadkiem na adhd?


RE: Lisdeksamfetamina - DarkSonia - 20.05.2026

TYLOE RZECZÓW co on znalazł... to należy mu się dobra wypłata
bo jak to robi za free... to tym bardziej szacuneczek XD
Heart