Nazwy: 2-fenyloetylohydrazyna, β-fenyloetylohydrazyna, Hydrazyd fenyloetyloaminy, β-hydrazynoetylobenzen, Fenelzyna, 1-(2-fenyloetylo)hydrazyna

Nazwy handlowe: Nardil i inne

Wzór sumaryczny: C8H12N2

Masa molowa: 136,19 g/mol






Fenelzyna to silny, nieselektywny i nieodwracalny inhibitor monoaminooksydazy (IMAO), stosowany głównie w leczeniu ciężkiej, opornej na inne leki depresji. Zwiększa poziom neuroprzekaźników (serotoniny, dopaminy, noradrenaliny). Lek nie jest zarejestrowany w Polsce i jest niedostępny w aptekach, wymaga rygorystycznej diety ubogiej w tyraminę. Jest to iMAO I generacji, czyli nieselektywny i nieodwracalny inhibitor monoaminooksydazy (iMAO). Jest to nieselektywny i nieodwracalny inhibitor MAO (MAO-A i MAO-B).

Fenelzyna (łac. phenelzinum) to organiczny związek chemiczny będący pochodną hydrazyny o budowie zbliżonej do fenyloetyloaminy, działający jako nieselektywny, nieodwracalny inhibitor monoaminooksydazy (IMAO). Obecnie bardzo rzadko stosowana w leczeniu zaburzeń depresyjnych (preparaty fenelzyny nie są zarejestrowane w Polsce). Wywołuje, podobnie jak inne nieselektywne IMAO, groźne interakcje z innymi lekami oraz niektórymi pokarmami, wymaga stosowania diety ubogiej w tyraminę.

Uważa się, że fenelzyna – podobnie jak inne IMAO – wykazuje zauważalnie wyższą skuteczność w leczeniu depresji i lęków w porównaniu z bardziej popularnymi lekami, np. selektywne inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny (SSRI). O ile jej skuteczność jako leku pierwszego rzutu jest nie większa od innych leków, o tyle znajduje zastosowanie w leczeniu depresji atypowej (skuteczność wyższa od imipraminy), fobii społecznej oraz wtedy, kiedy inne antydepresanty są nieskuteczne.

W lecznictwie zamkniętym, pod ścisłą kontrolą lekarską, u pacjentów z depresją oporną na leczenie, stosuje się niekiedy inhibitory MAO razem z innymi lekami przeciwdepresyjnymi, lecz grozi to wystąpieniem zespołu serotoninowego (jeśli połączono z lekami serotoninergicznymi), przełomu nadciśnieniowego (w przypadku połączenia z lekami adrenergicznymi) lub delirium. Zazwyczaj hydrazynowe IMAO łączy się z amitryptaliną, przy czym albo dodaje się IMAO do amitryptyliny albo zaczyna przyjmować oba leki jednocześnie, dołączenie amitryptyliny do rozpoczętego wcześniej leczenia IMAO niesie ze sobą szczególne ryzyko powikłań.

Zastosowanie: Depresja atypowa, lękowa oraz depresja oporna na leczenie innymi lekami (np. SSRI).

Dostępność w Polsce: Niedostępna w obrocie krajowym (brak zarejestrowanych preparatów).

Dostępność zagraniczna: Stosowana w niektórych krajach, m.in. w Wielkiej Brytanii i Hiszpanii (znana pod nazwą handlową Nardil).

Ryzyka i interakcje:

• Dieta: Wymaga ścisłej diety ubogiej w tyraminę (unikanie serów dojrzewających, wędlin, czerwonego wina) w celu uniknięcia przełomu nadciśnieniowego.
  
• Interakcje: Niebezpieczne interakcje z wieloma lekami, w tym z lekami przeciwdepresyjnymi (SSRI, SNRI), niektórymi lekami przeciwbólowymi (tramadol) i na przeziębienie.
  
• Potencjalne działania niepożądane: Częste, obejmują m.in. suchość w ustach, zawroty głowy, senność lub bezsenność, zaburzenia seksualne, wzrost masy ciała. 
  

Żródła:
https://pl.wikipedia.org/wiki/Fenelzyna
https://en.wikipedia.org/wiki/Phenelzine
https://pl.wikipedia.org/wiki/Inhibitory...prov=rarw1
https://en.wikipedia.org/wiki/Monoamine_..._inhibitor
https://pl.wikipedia.org/wiki/Monoaminooksydaza
https://pl.wikipedia.org/wiki/Leki_przec...prov=rarw1
https://pl.wikipedia.org/wiki/Tyramina
https://pl.wikipedia.org/wiki/2-Fenyloetyloamina
https://leksykon.com.pl/tag/fenelzyna/
https://leksykon.com.pl/tag/fenelzyna/page/2/
https://www.znanylekarz.pl/pytania-odpow...fenelyzyny
https://www.nerwica.com/topic/29712-fene...epny-w-pl/

W celu uzyskania fenelzyny w Polsce, lekarz może rozważyć procedurę importu docelowego, jednak lek jest stosowany rzadko i z dużą ostrożnością. W Polsce nie ma zarejestrowanych żadnych leków zawierających fenelzynę. W Polsce nie są obecnie dostępne żadne inhibitory MAO I generacji.